O Santo Padre com os cardeais sai da sacristia da Basílica de São Pedro em direção ao túmulo. Os Cardeais, Bispos e presbíteros aguardam na praça.
Acompanham durante a procissão da sacristia da Basílica de São Pedro até ao túmulo somente os cerimoniários, o Cardeal Decano, Vice-Decano e o Proto-Diácono em conjunto com os diáconos.
Saindo da sacristia dirige-se ao túmulo de São Pedro. Durante a procissão, por 3 vezes, o Mestre de Cerimônias Pontifícias ajoelha-se, voltado para o papa, e queima uma estopa dizendo:
Proto-Diácono: Sancte Pater, sic transit gloria mundi!
Chegando ao túmulo, o Santo Padre depõe a mitra e a férula, reza um instante em silêncio e, pondo incenso no turíbulo, incensa o túmulo. Enquanto isso, os cerimoniários recolhem as insígnias papais e se formam para a Procissão.
Ao terminar a incensação, o Santo Padre toma a férula e a mitra e sai em direção à Praça de São Pedro com a comitiva.
Durante a procissão, cante-se as laudes papais , devem ser cantadas por um e respondidas por todos, esta finda-se quando o Papa já tenha terminado de incensar o Altar.
CANTO
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
EXAUDI, CHRISTE
EXAUDI, CHRISTE
ECCLESIAE SANTAE DEI SALUS PERPETUA
REDEMPTOR MUNDI, TU ILLAM ADIUVA
SANCTA MARIA, TU ILLAM ADIUVA
SANCTA MATER ECCLESIAE, TU ILLAM ADIUVA
REGINA APOSTOLORUM, TU ILLAM ADIUVA
SANCTE MICHAEL, GABRIEL ET RAPHAEL TU ILLAM ADIUVA
SANCTE IOANNES BAPTISTA, TU ILLAM ADIUVA
SANCTE IOSEPH, TU ILLAM ADIUVA
INNOCENTIUS, SUMMO PONTIFICI ET UNIVERSALI PAPE, VITA!
SALVATOR MUNDI, TU ILLUM ADIUVA
SANCTE PETRE, TU ILLUM ADIUVA
SANCTE PAULE, TU ILLUM ADIUVA
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
EXAUDI, CHRISTE.
EXAUDI, CHRISTE
EPISCOPIS CATHOLICAE ET APOSTOLICAE FIDEI CULTORIBUS,
EORUMQUE CURIS FIDELIBUS, VITA!
SALVATOR MUNDI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE ANDREA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IACOBE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IOANNES, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE THOMA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IACOBE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE PHILIPPE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE BARTHOLOMAEE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE MATTHAEE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE SIMON, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE THADDAEE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE MATTHIA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE BARNABA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE LUCA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE MARCE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTI TIMOTHEE ET TITE, VOS ILLOS ADIUVATE
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
EXAUDI, CHRISTE.
EXAUDI, CHRISTE
SANCTI PROTOMARTYRES ROMANI, VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE IGNATI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE POLYCARPE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE CYPRIANE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE BONIFATI, TU ILLOS ADIUVA'
SANCTE STANISLAE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE THOMA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTI IOANNES ET THOMA VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE IOSAPHAT, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE PAULE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IOANNES ET ISAAC, VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE PETRE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE CAROLE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTA AGNES, TU ILLOS ADIUVA
SANCTA CAECILIA, TU ILLOS ADIUVA
OMNES SANCTI MARTYRES, VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE CLEMENS TU ILLOS ADIUVA
SANCTE ATHANASI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE LEO MAGNE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE GREGORIO MAGNE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE AMBROSI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE AUGUSTINE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTI BASILI ET GREGORI, VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE IOANNES, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE MARTINE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE PATRICI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTI CYRILLE ET METHODI, VOS ILLOS ADIUVATE
SANCTE CAROLE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE ROBERTE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE FRANCISCE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IOANNES NEPOMUCENE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE PIE, TU ILLOS ADIUVA
OMNES SANCTI POTIFICES ET DOCTORES, VOS ILLOS ADIUVATE
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
EXAUDI, CHRISTE.
EXAUDI, CHRISTE
POPULIS CUNCTIS ET OMNIBUS HOMINIBUS BONAE VOLUNTATIS:
PAX A DEO, RERUM UBERTAS MORUMQUE CIVILIUM RECTITUDO.
SANCTE ANTONI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE BENEDICTE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE BERNARDE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE FRANCISCE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE DOMINICE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE PHILIPPE, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE VINCENTI, TU ILLOS ADIUVA
SANCTE IOANNES MARIA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTA CATHARINA, TU ILLOS ADIUVA
SANCTA TERESIA A IESU, TU ILLOS ADIUVA
SANCTA ROSA, TU ILLOS ADIUVA
OMNES SANCTI PRESBYTERI ET RELIGIOSI, VOS ILLOS ADIUVATE
OMNES SANCTI LAICI, VOS ILLOS ADIUVATE
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
IPSI SOLI IMPERIUM,
LAUS ET IUBILATIO
PER SAECULA SAECULORUM.
AMEN
CHRISTUS VINCIT! CHRISTUS REGNAT! CHRISTUS IMPERAT!
TEMPORA BONA HABEANT! TEMPORA BONA HABEANT!
REDEMPTI SANGUINE CHRISTI.
FELICITER! FELICITER! FELICITER!
PAX CHRISTI VENIAT!
REGNUM CHRISTI VENIAT!
DEO GRATIAS!
AMEN
SAUDAÇÃO
2. Terminado o canto de entrada, toda a assembleia, de pé, faz o sinal da cruz, enquanto o sacerdote diz:
Pres: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti.
Ass: Amen.
O sacerdote, voltado para o povo e abrindo os braços, saúda-o com a seguinte fórmula:
Pres: Pax vobis.
Ass: Et cum spiritu tuo.
3. O sacerdote, diácono ou outro ministro devidamente preparado poderá, em breves palavras, introduzir os fiéis na missa do dia.
ATO PENITENCIAL
Segue-se o ato penitencial. O sacerdote convida os fiéis à penitência:
Pres: Fratres, agnoscamus peccata nostra, ut apti simus ad sacra mysteria celebranda.
Ass: Confiteor Deo omnipotenti et vobis, fratres, quia peccavi nimis cogitatione, verbo, opere et omissione: et, percutientes sibi pectus, dicunt: mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, omnes Angelos et Sanctos, et vos, fratres, orare pro me ad Dominum Deum nostrum.
Pres: Misereatur nostri omnipotens Deus et, dimissis peccatis nostris, perducat nos ad vitam aeternam.
Pres: Amen.
4. Segue-se as invocações Senhor tende piedade de nós, caso já não tenham ocorrido no ato penitencial.
SOLO: KYRIE ELEISON.
ASS: KYRIE ELEISON.
SOLO: CHRISTE ELEISON.
ASS: CHRISTE ELEISON.
SOLO: KYRIE ELEISON.
ASS: KYRIE ELEISON.
RITOS DE ENTRONIZAÇÃO
O Santo Padre se assenta em seu trono, sem mitra. Os 3 cardeais seguintes, aproximam-se dele, de mitra, impõem as mãos sobre sua cabeça e dizem:
Dom Enrico José Montini: Dei, ut praesentem, sine honore, quotiens mente sedula Hunc invocat sedem, ut peteret a te ad nos, et super hunc fámulum tuum Marium, quem elegistis et culmen totius communitatis apostolicae, iudicare gentem suam fausta illi, qui venerunt dignitatem majora dona ut summum artificium exerceat elevastes ut.
Dom Javert Meirelles Roncali: Réspice, quæsumus; ut, ejus solito per modum amoris, qui effusus est super hunc fámulum tuum Marium, per gratiam Spiritus Sancti ita ut ab hoc fámulo Dei arcano modo comparuit, qui est caput Ecclesiae nostrae, et confortabatur plenus sit virtus.
Dom Dimitri Piccolomini: Deus, qui vellent esse in Apostolo Petri consistere primus in interiore communionis in illos, et in universae christianae religionis lucratus est malum, non peto olheis propiciamente super hunc fámulum tuum Marium, et habens humilem sella est repente ille ad Apostolorum Principis throni quod ad dignitatem elevari possunt cumulant laudes et virtutes; In gravi et gubernandi Ecclesiam; Auxilium facere dignum te et benedicam tibi vitia pro merito possis.
O Cardeal Bispo de Óstia então coloca o anel no dedo de sua santidade.
O cardeal proto-diácono coloca o pálio sobre os seus ombros dizendo:
Dom Policarpo Damez: Et accipere se pallio induerit, quod est plenitudo honoris Pontificii Institution enim ex Deo Altissimo: et gloria ex virgine Maria mater eius, et sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, et sancta Romana ecclesia.
O Santo Padre coloca a mitra e recebe, então, os cumprimentos dos cardeais presentes.
Enquanto isso, canta-se.
CANTO
TU ES PETRUS
ET SUPER HANC PETRAM AEDIFICABO ECCLESIAM MEAM
ET PORTAE INFERI NON PRAEVALEBUNT ADVERSUS EAM.
ET TIBI DABO CLAVES REGNI CAELORUM.
Depondo a mitra, o Santo Padre levanta-se e procede a missa.
HINO DE LOUVOR
5. Quando for prescrito, canta-se ou recita-se o Hino de Louvor.
Ass: ET IN TERRA PAX HOMÍNIBUS BONÆ VOLUNTÁTIS.
LAUDÁMUS TE, BENEDÍCIMUS TE,
ADORÁMUS TE, GLORIFICÁMUS TE,
GRÁTIAS ÁGIMUS TIBI PROPTER MAGNAM GLÓRIAM TUAM,
DÓMINE DEUS, REX CÆLÉSTIS,
DEUS PATER OMNÍPOTENS.
DÓMINE FILI UNIGÉNITE, IESU CHRISTE,
DÓMINE DEUS, AGNUS DEI, FÍLIUS PATRIS,
QUI TOLLIS PECCÁTA MUNDI, MISERÉRE NOBIS;
QUI TOLLIS PECCÁTA MUNDI, SÚSCIPE DEPRECATIÓNEM NOSTRAM.
QUI SEDES AD DÉXTERAM PATRIS, MISERÉRE NOBIS.
QUÓNIAM TU SOLUS SANCTUS,
TU SOLUS DÓMINUS,
TU SOLUS ALTÍSSIMUS, IESU CHRISTE,
CUM SANCTO SPÍRITU:
IN GLÓRIA DEI PATRIS. AMEN.
ORAÇÃO COLETA
6. Terminado o hino, de mãos unidas, o sacerdote diz:
Pres: Oremos.
Então, o sacerdote abrindo os braços reza a oração:
Então, o sacerdote abrindo os braços reza a oração:
Deus, qui regnum Christi ubique terrarum dilatari providentia mirabili disposuisti, et omnes homines salutaris effici redemptionis participes, praesta, quaesumus, ut Ecclesia tua universale sit salutis sacramentum, et cunctis hominibus reveletur exspectatio gentium et Salvator earum. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia saecula saeculorum.
Ass: Amen.
PRIMEIRA LEITURA
7. O leitor dirige-se ao ambão para a primeira leitura, que todos ouvem sentados.
L: Leitura do livro do Profeta Isaías.
O espírito do Senhor Deus está sobre mim, porque o Senhor me ungiu; enviou-me para dar a boa-nova aos humildes, curar as feridas da alma, pregar a redenção para os cativos e a liberdade para os que estão presos; para proclamar o tempo da graça do Senhor e o dia da vingança do nosso Deus; para consolar todos os que choram, apara reservar e dar aos que sofrem por Sião uma coroa, em vez de cinza, o óleo da alegria, em vez da aflição. Vós sois os sacerdotes do Senhor, chamados 'ministros de nosso Deus'. Eu os recompensarei por suas obras segundo a verdade, e farei com eles uma aliança perpétua. Sua descendência será conhecida entre as nações, e seus filhos se fixarão no meio dos povos; quem os vir há de reconhecê-los como descendentes abençoados por Deus.
L: Verbum Domini.
Ass: Deo gratias.
SALMO RESPONSORIAL
8. O salmista ou o cantor recita o salmo, e o povo o estribilho.
S: MAGNIFICAVIT DOMINUS FACERE NOBISCUM; FACTI SUMUS LAETANTES.
Ass: MAGNIFICAVIT DOMINUS FACERE NOBISCUM; FACTI SUMUS LAETANTES.
S: CANTAI AO SENHOR DEUS UM CANTO NOVO PORQUE ELE FEZ PRODÍGIOS.
SUA MÃO E SEU BRAÇO FORTE E SANTO ALCANÇARAM-LHE A VITÓRIA.
S: O SENHOR FEZ CONHECER A SALVAÇÃO E ÀS NAÇÕES, SUA JUSTIÇA.
RECORDOU O SEU AMOR SEMPRE FIEL PELA CASA DE ISRAEL.
S: OS CONFINS DO UNIVERSO CONTEMPLARAM A SALVAÇÃO DO NOSSO DEUS.
ACLAMAI AO SENHOR DEUS, Ó TERRA INTEIRA, ALEGRAI-VOS E EXULTAI.
SEGUNDA LEITURA
9. Se houver segunda leitura, o leitor a fará no ambão, como acima.
L: Leitura da Primeira Carta de São Pedro.
Cheguem-se a Cristo, que é a rocha viva, rejeitada, na verdade, pelos homens, mas de grande valor para Deus que a escolheu. Vocês também se tornaram pedras vivas, para Deus usar na edificação da sua casa espiritual. E são seus santos sacerdotes para através de Jesus Cristo lhe apresentar ofertas que lhe agradam. Como a Escritura o declara: Eis que ponho em Sião a principal pedra da construção, pedra de muito valor, cuidadosamente escolhida. Quem nela crer não será decepcionado. Sim, ele é, para vocês que creem, algo de muito precioso; mas para os que o rejeitam, então: A mesma pedra que foi rejeitada pelos construtores se tornou a pedra principal do edifício. E as Escrituras dizem também noutra parte: Ele é a pedra em que alguns tropeçarão, e a rocha que os fará cair. Eles tropeçam porque não dão ouvidos à palavra de Deus, nem lhe obedecem, e assim terão o fim para que foram destinados. Mas vocês são uma família escolhida por Deus, são sacerdotes ao serviço do Rei, são uma nação santa, são um povo que Deus adquiriu para que possam mostrar aos outros a grandeza de Deus que vos chamou das trevas para a sua maravilhosa luz.
L: Verbum Domini.
Ass: Deo gratias.
10. Segue-se o Aleluia ou outro canto.
11. Enquanto isso, o sacerdote, se usar incenso, coloca-o no turíbulo. O diácono que vai proclamar o Evangelho, inclinando-se diante do sacerdote, pede a bênção em voz baixa:
Diác: Da mihi benedictionem tuam.
O sacerdote diz em voz baixa:
Pres: Dominus sit in corde tuo et in labiis tuis: ut digne valeam nuntiare Evangelium suum: in nomine Patris et Filii + et Spiritus Sancti.
Diác: Amen
13. Terminado o Evangelho, o diácono ou o sacerdote diz:
10. Segue-se o Aleluia ou outro canto.
ACLAMAÇÃO AO EVANGELHO
LAUS TIBI, CHRISTE,
REGEM AETERNAE GLORIAE!
LAUS TIBI, CHRISTE,
REGEM AETERNAE GLORIAE!
TU ES PETRUS
ET SUPER HANC PETRAM
AEDIFICABO ECCLESIAM MEAM
ET PORTAE INFERI NON PRAEVALEBUNT
ADVERSUS EAM.
11. Enquanto isso, o sacerdote, se usar incenso, coloca-o no turíbulo. O diácono que vai proclamar o Evangelho, inclinando-se diante do sacerdote, pede a bênção em voz baixa:
Diác: Da mihi benedictionem tuam.
O sacerdote diz em voz baixa:
Pres: Dominus sit in corde tuo et in labiis tuis: ut digne valeam nuntiare Evangelium suum: in nomine Patris et Filii + et Spiritus Sancti.
Diác: Amen
EVANGELHO
12. O diácono ou o sacerdote dirige-se ao ambão, acompanhado, se for oportuno, pelos ministros com o incenso e as velas, e diz:
Diác ou Sac: Dominus vobiscum.
Ass: Et cum spiritu tuo.
O diácono, ou o sacerdote, fazendo o sinal da cruz no livro e, depois, na fronte, na boca e no peito, diz:
Diác ou Sac: Proclamatio et Evangelii Iesu Christi, secundum Mattheum.
Ass: Gloria tibi, Domine.
Então o diácono ou o sacerdote, se for oportuno, incensa o livro e proclama o Evangelho.
O diácono, ou o sacerdote, fazendo o sinal da cruz no livro e, depois, na fronte, na boca e no peito, diz:
Diác ou Sac: Proclamatio et Evangelii Iesu Christi, secundum Mattheum.
Ass: Gloria tibi, Domine.
Então o diácono ou o sacerdote, se for oportuno, incensa o livro e proclama o Evangelho.
Diác ou Sac: Chegando ao território de Cesaréia de Filipe, Jesus perguntou a seus discípulos: No dizer do povo, quem é o Filho do Homem? Responderam: Uns dizem que é João Batista; outros, Elias; outros, Jeremias ou um dos profetas. Disse-lhes Jesus: E vós quem dizeis que eu sou? Simão Pedro respondeu: Tu és o Cristo, o Filho de Deus vivo! Jesus então lhe disse: Feliz és, Simão, filho de Jonas, porque não foi a carne nem o sangue que te revelou isto, mas meu Pai que está nos céus. E eu te declaro: tu és Pedro, e sobre esta pedra edificarei a minha Igreja; as portas do inferno não prevalecerão contra ela. Eu te darei as chaves do Reino dos céus: tudo o que ligares na terra será ligado nos céus, e tudo o que desligares na terra será desligado nos céus. Depois, ordenou aos seus discípulos que não dissessem a ninguém que ele era o Cristo.
13. Terminado o Evangelho, o diácono ou o sacerdote diz:
Diác ou Sac: Verbum Domini.
Ass: Laus tibi, Christe.
14. Nos domingos e festas de preceito, faça-se a homilia, também recomendável nos outros dias.
PROFISSÃO DE FÉ
Erguendo as mãos, o sacerdote prossegue:
O sacerdote, com os braços abertos, acrescenta:
138. Terminada a comunhão, o sacerdote, o diácono ou acólito purifica a patena e o cálice.
Enquanto se faz a purificação, o sacerdote reza em silêncio:
HOMILIA
PROFISSÃO DE FÉ
15. Terminada a homilia, seja feita, quando prescrita, uma das seguintes profissões de fé:
Ass: Credo in unum Deum, Patrem omnipotentem, factorem caeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei Unigenitum, et ex Patre natum ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, genitum, non factum, consubstantialem Patri: per quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit de caelis. Et incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine, et homo factus est. Crucifixus etiam pro nobis sub Pontio Pilato; passus et sepultus est, et resurrexit tertia die, secundum Scripturas, et ascendit in caelum, sedet ad dexteram Patris. Et iterum venturus est cum gloria, iudicare vivos et mortuos, cuius regni non erit finis. Et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivificantem: qui ex Patre Filioque procedit. Qui cum Patre et Filio simul adoratur et conglorificatur: qui locutus est per prophetas. Et unam, sanctam, catholicam et apostolicam Ecclesiam. Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. Et exspecto resurrectionem mortuorum, et vitam venturi saeculi. Amen.
OFERTÓRIO
17. Inicia-se o canto do ofertório, enquanto os ministros colocam no altar o corporal, o sanguinho , o cálice e o missal.
CANTO DE OFERTÓRIO
PARCE, DOMINE
PARCE POPULO TUO
NE IN ÆTERNUM
IRASCARIS NOBIS
FLECTAMUS IRAM VINDICEM
PLOREMUS ANTE JUDICEM
CLAMEMUS ORE SUPPLICI
DICAMUS OMNES CERNUI
NOSTRIS MALIS OFFENDIMUS
TUAM DEUS CLEMENTIAM
EFFUNDE NOBIS DESUPER
REMISSOR INDULGENTIAM
DANS TEMPUS ACCEPTABILE
DA LACRIMARUM RIVULIS
LAVARE CORDIS VICTIMAM
QUAM LÆTA ADURAT CARITAS
AUDI, BENIGNE CONDITOR
NOSTRAS PRECES CUM FLETIBUS
IN HOC SACRO JEJUNIO
FUSAS QUADRAGENARIO
SCRUTATOR ALME CORDIUM
INFIRMA TU SCISVIRIUM
AD TE REVERSIS EXHIBE
REMISSIONIS GRATIAM
PARCE POPULO TUO
NE IN ÆTERNUM
IRASCARIS NOBIS
FLECTAMUS IRAM VINDICEM
PLOREMUS ANTE JUDICEM
CLAMEMUS ORE SUPPLICI
DICAMUS OMNES CERNUI
NOSTRIS MALIS OFFENDIMUS
TUAM DEUS CLEMENTIAM
EFFUNDE NOBIS DESUPER
REMISSOR INDULGENTIAM
DANS TEMPUS ACCEPTABILE
DA LACRIMARUM RIVULIS
LAVARE CORDIS VICTIMAM
QUAM LÆTA ADURAT CARITAS
AUDI, BENIGNE CONDITOR
NOSTRAS PRECES CUM FLETIBUS
IN HOC SACRO JEJUNIO
FUSAS QUADRAGENARIO
SCRUTATOR ALME CORDIUM
INFIRMA TU SCISVIRIUM
AD TE REVERSIS EXHIBE
REMISSIONIS GRATIAM
18. Convém que os fiéis manifestem a sua participação, trazendo o pão e o vinho para a celebração da Eucaristia, ou outros dons para auxílio da comunidade e dos pobres.
19. O sacerdote, de pé, toma a patena com o pão e, elevando-a um pouco sobre o altar, reza em silêncio:
Pres: Benedictus es, Domine, Deus universi, quia de tua largitate accepimus panem, quem tibi offerimus, fructum terrae et operis manuum hominum: ex quo nobis fiet panis vitae.
20. O diácono ou o sacerdote derrama o vinho e um pouco d'água no cálice, rezando em silêncio.
Pres: Per huius aquae et vini mysterium eius efficiamur divinitatis consortes, qui humanitatis nostrae fieri dignatus est particeps.
21. Em seguida, o sacerdote toma o cálice e, elevando-o um pouco sobre o altar, reza em silêncio:
Pres: Benedictus es, Domine, Deus universi, quia de tua largitate accepimus vinum, quod tibi offerimus, Fructum vitis et operis manuum hominum, ex quo nobis fiet potus spiritalis.
22. O sacerdote, inclinando, reza em silêncio:
Pres: In spiritu humilitatis et in animo contrito suscipiamur a te, Domine; et sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi, Domine Deus.
23. Se for oportuno, incensa as oferendas e o altar. Depois, o diácono ou o ministro incensa o sacerdote e o povo.
24. O sacerdote, de pé, ao lado do altar, lava as mãos, dizendo em silêncio:
Lava me, Domine, ab iniquitate mea, et a peccato meo munda me.
ORAÇÃO SOBRE AS OFERENDAS
25. No meio do altar e voltado para o povo, estendendo e unindo as mãos, o sacerdote diz:
Pres: Orate, fratres: ut meum ac vestrum sacrificium acceptabile fiat apud Deum Patrem omnipotem.
Ass: Suscipiat Dominus sacrificium de manibus tuis ad laudem et gloriam nominis sui, ad utilitatem quoque nostram totius que Ecclesiae suae sanctae.
26. Em seguida, abrindo os braços, o sacerdote reza a oração sobre as oferendas.
Pres: Plebis tibi sacratae respice munera, misericors Deus, et per huius sacramenti virtutem concede, ut credentium in te multitudo genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis tibi iugiter efficiatur. Per Christum Dominum nostrum.
Ass: Amen.
PREFÁCIO
Começando a Oração Eucarística, o sacerdote abre os braços e diz:
Pres: Dominus vobiscum.
Ass: Et cum spiritu tuo.
Erguendo as mãos, o sacerdote prossegue:
Pres: Sursum corda.
Ass: Habemus ad Dominum.
O sacerdote, com os braços abertos, acrescenta:
Pres: Gratias agamus Domino Deo nostro.
Ass: Dignum et iustum est.
O sacerdote, de braços abertos, continua o prefácio.
Pres: Et factum est, necesse est et aequum et iustum est, aequum et salutare, gratias ago tibi semper et ubique, Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: per Christum Dominum nostrum. Volebat in occursum rursus in sanguine tuo ex gratia Filii et Spiritus sancti, et per peccatum filios dispersit. Ecclesiae tuae: congregentur ad unitatis et Trinitatis est, quoniam mundi corpus Christi, et templum Spiritus sancti in gloria vestra sapientia. Ad turbas et laudabilis, et gloriósus, et bonitas tua praedicate, dicentes una voce.
Ass: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
ORAÇÃO EUCARÍSTICA III
O sacerdote, de braços abertos, diz:
Pres: Vere Sanctus es, Domine, et merito te laudat omnis a te condita creatura, quia per Filium tuum, Dominum nostrum Iesum Christum, Spiritus Sancti operante virtute, vivificas et sanctificas universa, et populum tibi congregare non desinis, ut a solis ortu usque ad occasum oblatio munda offeratur nomini tuo.
110. Une as mãos e as estende sobre as oferendas, dizendo:
Pres: Supplices ergo te, Domine, deprecamur, ut hæc munera, quæ tibi sacranda detulimus, eodem Spiritu sanctificare digneris,
une as mãos e traça o sinal da cruz sobre o pão e o cálice ao mesmo tempo, dizendo:
ut Corpus et + Sanguis fiant Filii tui Domini nostri Iesu Christi,
une as mãos
cuius mandato hæc mysteria celebramus.
111. Nas fórmulas que se seguem, as palavras do Senhor sejam proferidas de modo claro e audível, como requer a sua natureza.
Pres: Ipse enim in qua nocte tradebatur
toma o pão, mantendo-o um pouco elevado sobre o altar, e prossegue:
accepit panem et tibi gratias agens benedixit, fregit, deditque discipulis suis.
Mostra ao povo a hóstia consagrada, coloca-a na patena, fazendo genuflexão para adorá-la.
112. Então prossegue:
Pres: Simili modo, postquam cenatum est,
toma o cálice nas mãos, mantendo-o um pouco elevado sobre o altar, e prossegue:
accipiens calicem, et tibi gratias agens benedixit, deditque discipulis suis.
Mostra o cálice ao povo, colocando-o sobre o corporal e faz genuflexão para adorá-lo.
113. Em seguida, diz:
Pres: Mysterium fidei.
O povo aclama:
Ass: Salvator mundi, salva nos, qui per crucem et resurrectionem tuam liberasti nos.
114. O sacerdote, de braços abertos, diz:
Pres: Memores igitur, Domine, eiusdem Filii tui salutiferæ passionis necnon mirabilis resurrectionis et ascensionis in cælum, sed et præstolantes alterum eius adventum, offerimus tibi, gratias referentes, hoc sacrificium vivum et sanctum. Respice, quǽsumus, in oblationem Ecclesiæ tuæ et, agnoscens Hostiam, cuius voluisti immolatione placari, concede, ut qui Corpore et Sanguine Filii tui reficimur, Spiritu eius Sancto repleti, unum corpus et unus spiritus inveniamur in Christo.
1C: Ipse nos tibi perficiat munus æternum, ut cum electis tuis hereditatem consequi valeamus, in primis cum beatissima Virgine, Dei Genetrice, Maria, cum beatis Apostolis tuis et gloriosis Martýribus (cum Sancto N.: Sancto diei vel patrono) et omnibus Sanctis, quorum intercessione perpetuo apud te confidimus adiuvari.
2C: Hæc Hostia nostræ reconciliationis proficiat, quaesumus, Domine, ad totius mundi pacem atque salutem. Ecclesiam tuam, peregrinantem in terra, in fide et caritate firmare digneris cum famulo tuo Papa nostro Innocentius, cum episcopali ordine et universo clero et omni populo acquisitionis tuæ.
* Aqui pode-se fazer a menção dos Bispos Coadjutores ou Auxiliares, conforme vem indicado na Instrução Geral sobre o Missal Romano, n. 109.
2C: Votis huius familiæ, quam tibi astare voluisti, adesto propitius. Omnes filios tuos ubique dispersos tibi, clemens Pater, miseratus coniunge.
3C: Fratres nostros defunctos et omnes qui, tibi placentes, ex hoc sǽculo transierunt, in regnum tuum benignus admitte, ubi fore speramus, ut simul gloria tua perenniter satiemur,
une as mãos
per Christum Dominum nostrum, per quem mundo bona cuncta largiris.
115. Ergue o cálice e a patena com a hóstia, dizendo:
Pres: Per ipsum, et chuhm ipso, et in ipso, est tibi Deo Patri omnipotenti, in unitate Spiritus Sancti, omnis honor et gloria per omnia sǽcula sæculorum.
Ass: Amen.
RITO DE COMUNHÃO
Tendo colocado o cálice e a patena sobre o altar, o sacerdote diz unindo as mãos:
Pres: Praecéptis salutáribus móniti, et divína institutióne formáti, audémus dícere:
O sacerdote abre os braços e prossegue com o povo:
Ass: Pater noster, qui es in caelis: sanctificétur nomen tuum; advéniat regnum tuum; fiat volúntas tua, sicut in caelo, et in terra. Panem nostrum cotidiánum da nobis hódie; et dimítte nobis débita nostra, sicut et nos dimíttimus debitóribus nostris; et ne nos indúcas in tentatiónem; sed líbera nos a malo.
126. O sacerdote prossegue sozinho, de braços abertos:
Pres: Líbera nos, quaesumus, Dómine, ab ómnibus malis, da propítius pacem in diébus nostris, ut, ope misericórdiae tuae adiúti, et a peccáto simus semper líberi et ab omni perturbatióne secúri: exspectántes beátam spem et advéntum Salvatóris nostri Iesu Christi.
O sacerdote une as mãos. O povo conclui a oração aclamando:
Ass: Quia tuum est regnum, et potéstas, et glória in saecula.
127. O sacerdote, de braços abertos, diz em voz alta:
Pres: Dómine Iesu Christe, qui dixísti Apóstolis tuis: Pacem relínquo vobis, pacem meam do vobis: ne respícias peccáta nostra, sed fidem Ecclésiae tuae; eámque secúndum voluntátem tuam pacificáre et coadunáre dignéris.
O sacerdote une as mãos e conclui:
Qui vivis et regnas in saecula saeculórum.
O povo responde:
Ass: Amen.
128. O sacerdote, estendendo e unindo as mãos, acrescenta:
Pres: Pax Dómini sit semper vobíscum.
O povo responde:
Ass: Et cum spíritu tuo.
129. Em seguida, se for oportuno, o diácono ou o sacerdote acrescenta estas palavras ou outras semelhantes:
Diác: Offérte vobis pacem.
E todos, segundo o costume do lugar, manifestam uns aos outros a paz e a caridade; o sacerdote saúda o diácono ou o ministro.
130. Em seguida, o sacerdote parte o pão consagrado sobre a patena e coloca um pedaço no cálice, rezando em silêncio:
Pres: Haec commíxtio Córporis et Sánguinis Dómini nostri Iesu Christi fiat accipiéntibus nobis in vitam aetérnam.
131. Enquanto isso, canta-se ou recita-se:
Ass: Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: miserére nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccáta mundi: dona nobis pacem.
Essas palavras podem ser repetidas várias vezes, se a fração do pão se prolonga. Contudo, na última vez se diz: dona nobis pacem.
132. O sacerdote, de mãos unidas, reza em silêncio:
Pres: Dómine Iesu Christe, Fili Dei vivi, qui ex voluntáte Patris, cooperánte Spíritu Sancto, per mortem tuam mundum vivificásti: líbera me per hoc sacrosánctum Corpus et Sánguinem tuum ab ómnibus iniquitátibus meis et univérsis malis: et fac me tuis semper inhaerére mandátis, et a te numquam separári permíttas.
Ou:
Percéptio Córporis et Sánguinis tui, Dómine Iesu Christe, non mihi provéniat in iudícium et condemnatiónem: sed pro tua pietáte prosit mihi ad tutaméntum mentis et córporis, et ad medélam percipiéndam.
133. O sacerdote faz genuflexão, toma a hóstia, elevando-a sobre a patena, diz em voz alta, voltado para o povo:
Pres: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccáta mundi. Beáti qui ad cenam Agni vocáti sunt.
E acrescenta, com o povo, uma só vez:
Ass: Dómine, non sum dignus, ut intres sub téctum meum, sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.
134. O sacerdote, voltado para o altar, reza em silêncio:
Corpus Christi custódiat me in vitam aetérnam.
Comunga o Corpo de Cristo.
Depois, segura o cálice e reza em silêncio:
Sanguis Christi custódiat me in vitam aetérnam.
Comunga o Sangue de Cristo.
135. Toma a patena ou o cibório e, mostrando a hóstia um pouco elevada aos que vão comungar e diz a cada um:
Corpus Christi.
O que vai comungar responde:
Amen.
O diácono, ao distribuir a sagrada comunhão, procede do mesmo modo.
136. Se houver comunhão sob as duas espécies, observe-se o rito prescrito.
137. Enquanto o sacerdote comunga do Corpo de Cristo, inicia-se o canto da comunhão.
CANTO DE COMUNHÃO
EGO VOS ELEGI DE MUNDO
UT EATIS, ET FRUCTUM AFFERATIS,
ET FRUCTUS VESTER MANEAT.
BEATI IMMACULATI IN VIA,
QUI AMBULANT IN LEGE DOMINI.
ET VENIAT SUPER ME MISERICORDIA TUA, DOMINE;
SALUTARE TUUM SECUNDUM ELOQUIUM TUUM.
OCULI MEI DEFECERUNT IN DESIDERIO SALUTARIS TUI
ET ELOQUIO IUSTITIAE TUAE.
138. Terminada a comunhão, o sacerdote, o diácono ou acólito purifica a patena e o cálice.
Enquanto se faz a purificação, o sacerdote reza em silêncio:
Jube, Domine, ut servare possimus ex pura est cor nostrum quod suscepit oris. Et turn hoc munus nobis remédium sempiternum.
139. O sacerdote pode voltar a cadeira. É aconselhável guardar um momento de silêncio ou recitar algum salmo ou canto de louvor.
140. De pé, junto à cadeira ou ao altar, o sacerdote diz:
Pres: Oremus.
E todos, com o sacerdote, rezam algum tempo de silêncio, se ainda não o fizeram. Em seguida o sacerdote abrindo os braços diz a oração:
Pres: Deus, qui tuis Ecclesiam iugiter pascis et roboras sacramentis, concede nobis mensa cælesti refectis, ut, caritatis tuæ documentis obsequendo, fermentum vivificans et salutis instrumentum humáno efficiamur consortio. Per Christum Dominum nostrum.
Ao terminar, o povo aclama:
Ass: Amen.
Na sacada central adentra unicamente o Santo Padre com seus dois diáconos, seus dois cerimoniários principais e o proto-diácono. Nas sacadas laterais se organizam os demais.
COROAÇÃO
O Santo Padre se assenta, o Proto-Diácono aproxima-se e impõe nele a tiara enquanto diz:
Proto-diácono: Accipe tiaram tribus coronis ornatam, et scias te esse Patrem Principum et Regnum, Pastorem Orbis in terra, in terra Vicarium Salvatoris Nostri Jesu Christi, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
BÊNÇÃO URBI ET ORBI
Segue-se o rito de despedida. O sacerdote abrindo os braços, saúda o povo:
Pres: DOMINUS VOBISCUM.
O povo responde:
Ass: ET CUM SPIRITU TUO.
Pres: Sancti Apostoli Petrus et Paulus: de quorum potestate et auctoritate confidimus ipsi intercedant pro nobis ad Dominum.
Ass: Amen.
Pres: Precibus et meritis beatæ Mariae semper Virginis, beati Michaelis Archangeli, beati Ioannis Baptistæ, et sanctorum Apostolorum Petri et Pauli et omnium Sanctorum misereatur vestri omnipotens Deus; et dimissis omnibus peccatis vestris, perducat vos Iesus Christus ad vitam æternam.
Ass: Amen.
Pres: Indulgentiam, absolutionem et remissionem omnium peccatorum vestrorum, spatium verae et fructuosae poenitentiæ, cor semper penitens, et emendationem vitae, gratiam et consolationem Sancti Spiritus; et finalem perseverantiam in bonis operibus tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus.
Ass: Amen.
Pres: ET BENEDICTIO DEI OMNIPOTENTIS, PATRIS + ET FILII + ET SPIRITUS SANCTI + DESCENDAT SUPER VOS ET MANEAT SEMPER.
Ass: AMEN.
Depois, o diácono ou o próprio sacerdote diz ao povo, unindo as mãos:
ITE MISSA EST.
O povo responde:
Ass: DEO GRATIAS.
Então o sacerdote beija o altar em sinal de veneração, como no início. Feita a devida reverência, retira-se com os ministros.
CANTO
SUB TUUM PRAESIDIUM CONFUGIMUS,
SANCTA DEI GENETRIX.
NOSTRAS DEPRECATIONES NE DESPICIAS
IN NECESSITATIBUS,
SED A PERICULIS CUNCTIS
LIBERA NOS SEMPER,
VIRGO GLORIOSA ET BENEDICTA.
SANCTA DEI GENETRIX.
NOSTRAS DEPRECATIONES NE DESPICIAS
IN NECESSITATIBUS,
SED A PERICULIS CUNCTIS
LIBERA NOS SEMPER,
VIRGO GLORIOSA ET BENEDICTA.